Zmiana kasy chorych 2027: składka dodatkowa, terminy i ubezpieczenie rodzinne

Jesienią wiele ustawowych kas chorych wysyła informacje o składkach na nowy rok. Kto ma płacić wyższą składkę dodatkową, może zmienić kasę. Tutaj dowiesz się, jak przebiega zmiana, jakie terminy obowiązują i które wartości w ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym (GKV) mają się zmienić w 2027 roku.

Najważniejsze w skrócie

• Składka: ogólna stawka składki 14,6 % plus indywidualna składka dodatkowa (Zusatzbeitrag) danej kasy. Łączną składkę pracownik i pracodawca dzielą po połowie.
• Średnia składka dodatkowa: w 2026 roku wynosi 2,9 %. Według prognozy grona szacunkowego (Schätzerkreis) z października 2026 roku ma pozostać stabilna w 2027 roku. Ile pobiera twoja kasa, ustala ona sama.
• Zmiana: po 12 miesiącach członkostwa możesz zmienić kasę z dwumiesięcznym terminem wypowiedzenia na koniec miesiąca. Jeśli twoja kasa podniesie składkę dodatkową, przysługuje ci prawo do nadzwyczajnego wypowiedzenia (Sonderkündigungsrecht).
• Prosty przebieg: przystępujesz do nowej kasy. Od 2021 roku wypowiedzenie w starej kasie odbywa się elektronicznie za pośrednictwem nowej kasy.
• W 2027 roku prawdopodobnie wzrosną wartości graniczne: granica wymiaru składek (Beitragsbemessungsgrenze), granica obowiązku ubezpieczenia (Versicherungspflichtgrenze) i granica dochodu dla ubezpieczenia rodzinnego (Familienversicherung) (projekt rozporządzenia, zgoda Bundesratu jest jeszcze wymagana).

Z czego składa się twoja składka GKV

Składka na ustawowe ubezpieczenie zdrowotne składa się z ogólnej stawki składki wynoszącej 14,6 % oraz składki dodatkowej, którą każda kasa chorych ustala sama. Obie części są naliczane od twojego dochodu podlegającego oskładkowaniu do granicy wymiaru składek. Jako pracownica lub pracownik płacisz połowę, drugą połowę pokrywa twój pracodawca.

Średnia stawka składki dodatkowej to wartość obliczeniowa, którą Federalne Ministerstwo Zdrowia ogłasza co roku na podstawie prognozy grona szacunkowego. W 2026 roku wynosi ona 2,9 %. Poszczególne kasy mogą być powyżej lub poniżej tej wartości – dlatego warto sprawdzić stawkę własnej kasy.

Zmiana kasy chorych: jak to działa

1. Sprawdź okres związania: co do zasady musisz być członkiem swojej kasy przez 12 miesięcy.
2. Wybierz nową kasę: porównaj składkę dodatkową, świadczenia statutowe (np. dopłaty do badań profilaktycznych lub szczepień przed podróżą), programy bonusowe i obsługę.
3. Złóż deklarację przystąpienia: stajesz się członkiem nowej kasy. Zgłasza ona zmianę elektronicznie do twojej dotychczasowej kasy – własne wypowiedzenie nie jest już potrzebne.
4. Poinformuj pracodawcę: podaj pracodawcy nową kasę. Zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego załatwi on.
5. Pamiętaj o terminie: zmiana staje się skuteczna z końcem drugiego następnego miesiąca kalendarzowego. Przykład: przystąpienie w listopadzie, nowa kasa od 1 lutego.

Prawo do nadzwyczajnego wypowiedzenia przy wyższej składce dodatkowej

Jeśli twoja kasa po raz pierwszy pobiera składkę dodatkową lub ją podnosi, możesz zmienić kasę także przed upływem 12 miesięcy. Kasa musi cię o tym odpowiednio wcześnie poinformować. Z prawa do nadzwyczajnego wypowiedzenia możesz skorzystać do końca miesiąca, za który wyższa składka dodatkowa jest pobierana po raz pierwszy. Do czasu, aż zmiana stanie się skuteczna, nadal płacisz wyższą składkę.

Ważne: jeśli korzystasz z taryfy opcjonalnej (Wahltarif) swojej kasy (np. z udziałem własnym lub zwrotem składek), mogą obowiązywać dłuższe okresy związania. Sprawdź to przed zmianą.

Wartości graniczne 2026 i 2027 w skrócie

Wartości na 2027 rok pochodzą z projektu rozporządzenia w sprawie wielkości obliczeniowych w ubezpieczeniu społecznym na 2027 rok (Sozialversicherungs-Rechengrößenverordnung 2027), który rząd federalny przyjął w październiku 2026 roku. Bundesrat musi jeszcze wyrazić zgodę.

Ubezpieczenie rodzinne: kto jest współubezpieczony bez opłacania składek?

Małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy życiowi oraz dzieci mogą być w GKV objęci ubezpieczeniem rodzinnym bez opłacania składek, jeśli ich regularny łączny dochód nie przekracza granicy dochodu. W 2026 roku jest to 565 € miesięcznie, przy minijobie 603 €. Na 2027 rok przewidziano odpowiednio 590 € i 633 €. W przypadku dzieci obowiązują dodatkowo granice wieku; ponadto istnieją szczególne zasady, gdy jedno z rodziców jest ubezpieczone prywatnie i zarabia więcej niż rodzic ubezpieczony ustawowo.

GKV czy PKV?

Pracownik, który zarabia więcej niż granica obowiązku ubezpieczenia, może przejść do prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego (PKV). Tę decyzję warto dobrze przemyśleć: powrót do GKV jest później często możliwy tylko w ograniczonym zakresie. Więcej na ten temat w naszym artykule Powrót z PKV do GKV.

Jeśli pozostajesz w ubezpieczeniu ustawowym, możesz uzupełnić luki ubezpieczeniami dodatkowymi, np. w zakresie protez i uzupełnień zębowych, w szpitalu lub przy świadczeniach ambulatoryjnych. Taryfy znajdziesz w naszym przeglądzie dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych.

Przypadek szczególny: pracownicy transgraniczni w Szwajcarii

Kto mieszka w Niemczech i pracuje w Szwajcarii, ma prawo wyboru (Optionsrecht): w ciągu trzech miesięcy od rozpoczęcia pracy decydujesz między szwajcarskim podstawowym ubezpieczeniem zdrowotnym (KVG) a ubezpieczeniem w Niemczech. Ten wybór jest z reguły trwały. Późniejsza zmiana kasy w ramach niemieckiej GKV pozostaje możliwa, zmiana między KVG a GKV zazwyczaj nie. Więcej na ten temat na naszej stronie Ubezpieczenie zdrowotne dla pracowników transgranicznych.

Jak ci pomagamy

Ustawową kasę chorych wybierasz sam, a deklarację przystąpienia składasz bezpośrednio w nowej kasie. Jako broker ubezpieczeniowy wspieramy cię w kwestiach z tym związanych: jakie ubezpieczenie dodatkowe do ciebie pasuje? Czy PKV się dla ciebie opłaca – czy raczej nie? I co obowiązuje pracownika transgranicznego? Doradztwo nie wiąże się dla ciebie z dodatkowym honorarium, ponieważ wynagradzają nas ubezpieczyciele.

Źródła

• Rząd federalny (Bundesregierung): Granice wymiaru składek na 2027 rok przyjęte przez rząd (październik 2026).
• Deutsche Rentenversicherung: Granice wymiaru składek mają wzrosnąć w 2027 roku (08.10.2026).
• krankenkassen.de: Wielkości obliczeniowe w ubezpieczeniu społecznym 2027.
• krankenkasseninfo.de: Średnia składka dodatkowa ma pozostać stabilna w 2027 roku (październik 2026).
• §§ 3, 6, 10, 175, 242 SGB V.

Informacja prawna i redakcyjna: niniejszy artykuł przedstawia stan na październik 2026 roku i służy celom ogólnoinformacyjnym. Nie zastępuje indywidualnego doradztwa i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Wartości na 2027 rok opierają się na projekcie rozporządzenia i prognozie grona szacunkowego (Schätzerkreis); ostateczne wartości oraz składka dodatkowa twojej kasy mogą się różnić. KiS – Kontor im Schwarzwald GmbH, broker ubezpieczeniowy z zezwoleniem na podstawie § 34d Abs. 1 GewO, Reg.-Nr. D-PS74-61V96-00.

👉 Zastanawiasz się, czy GKV, PKV czy ubezpieczenie dodatkowe pasuje do ciebie? Po prostu skontaktuj się z nami – kliknij Poproś o doradztwo

← Wszystkie artykuły